Epilepsie

Wat is epilepsie?

Epilepsie is een aanvalsgewijze prikkeling van zenuwcellen in de hersenen, waardoor een tijdelijke verstoring van de hersenfunctie optreedt. Verschijnselen van deze toevallen zijn abnormaal gedrag zoals ijsberen, onrust, onhandelbaar, krampen, desoriëntatie en dwangmatig gedrag. Bij een gegeneraliseerde aanval (de aanval begint gelijktijdig in beide hersenhelften) valt de hond om en verstijven alle spieren, de hond kan daarna onder andere trappelen en urine en ontlasting laten lopen. De toevallen kunnen sporadisch optreden, maar het is ook mogelijk dat deze vaker terugkeren of in aantal toenemen. Bij de meeste honden met epilepsie treedt de eerste aanval op bij een leeftijd van 1 tot 3 jaar. De gemiddelde levensverwachting van een hond met epilepsie is 7 jaar. Epilepsie kan bij alle hondenrassen voorkomen en naar schatting krijgt 1-5% van de hondenpopulatie te maken met deze aandoening.

Epilepsie is de meest voorkomende chronische neurologische aandoening bij honden. 

Erfelijke en niet-erfelijke factoren

Er zijn verschillende vormen en oorzaken van epilepsie. Primaire epilepsie is een vorm die in aanleg al aanwezig is bij de geboorte en erfelijk is. De oorzaak van primaire epilepsie is onbekend. Bij honden met primaire epilepsie treedt de eerste aanval vaak op tussen de 1 en 3 jaar. De levensverwachting van een hond met primaire epilepsie is ongeveer 7 jaar.

Primaire epilepsie kan focaal, gegeneraliseerd of een combinatie van focaal en gegeneraliseerd zijn. Als beide hersenhelften betrokken zijn spreken we van een gegeneraliseerde aanval en als slechts een (klein) deel van de cerebrale cortex is betrokken spreken we van een gedeeltelijke of focale aanval.

De tweede groep van oorzaken betreft de zogenaamde reactieve epilepsie. Het betekent dat de aanvallen het gevolg zijn van iets wat fout gaat in het lichaam en zo in de hersenen een abnormale ontlading tot gevolg heeft. Op zich zijn de hersenen ‘normaal’. Bekende oorzaken zijn stofwisselingsziekten bij leverziekten, nierziekten, afwijkingen in de insulinehuishouding, vergiftiging en sommige hartproblemen. Vaak komt deze vorm van epilepsie voor bij oudere honden. Het behandelen van de aandoening wil niet altijd zeggen dat daarmee ook de epilepsie verdwijnt.

Secundaire epilepsie (de derde groep) is het gevolg van een afwijking in de hersenen (bijv. een hersentumor, ontsteking, trauma of een metabole verstoring; dit is een stofwisselingsaandoening die veroorzaakt wordt door een disbalans tussen voedselopname en lichamelijke activiteit. Met andere woorden, te veel eten en te weinig beweging. Hierdoor treedt een verstoring op in de regulatie van de stofwisseling door de hersenen, etc.).

Wanneer zeggen we nu dat een hond last heeft van primaire of idiopathische epilepsie?

Hiervoor bestaan een aantal criteria maar geen van deze is 100% obligaat.

1. De eerste epileptische aanval wordt gezien tussen de leeftijd van 6 maanden en pakweg  5 jaar.

2. Vaak betreft het een bekend ras met een voor dat ras bekende vorm.

3. De patiënt is gezond en tussen aanvallen door vinden we niets afwijkends.

4. Er is geen duidelijke relatie tussen het optreden van een aanval en lichaamsbeweging en/of eten. Stress of bepaalde emotionele omstandigheden kunnen daarentegen de aanvallen triggeren.

Fases

Epileptische aanvallen worden voorafgegaan door een korte periode van abnormaal gedrag, ook wel de aura fase genoemd. Dit uit zich in ijsberen, onrustig gedrag, dwangmatig gedrag,  onhandelbaarheid en desoriëntatie. Vaak ontstaat de aanval wanneer de hond rust. Typisch voor een epileptische aanval is het verlies van bewustzijn, het rusteloos bewegen (trappelen) van de ledematen, verkrampen en controleverlies over de blaas en de sluitspier van de endeldarm. Ook gedeeltelijke aanvallen kunnen voorkomen, waarbij maar een aantal van bovenstaande verschijnselen optreden.

Voor de eigenaar lijkt de aanval eeuwig te duren, maar meestal is de duur van de aanval minder dan 2 minuten. Tijdens de aanval moet de hond zo veilig mogelijk gehouden worden en obstakels in zijn buurt verwijderd worden. Het is in geen geval de bedoeling om de tong van de hond uit de mond te trekken. Dit is gevaarlijk voor zowel de baas als de hond. Probeer als eigenaar wel te onthouden; hoe is de aanval ontstaan, wat gebeurt er tijdens de aanval en hoelang duurt de aanval.

Na de aanval, de zogeheten postictale fase, kan de hond bedrukt en gedesoriënteerd zijn. Deze fase kan een aantal uur duren tot dagen. Tussen de aanvallen in gedraagt de hond zich weer normaal en zijn er geen neurologische problemen. Zijn er wel neurologische problemen, dan zal er waarschijnlijk een andere oorzaak zijn en is de epilepsie geen primaire epilepsie.

Epilepsie is een ernstig probleem en heeft een impact op de kwaliteit van leven voor zowel de hond als de eigenaar. Honden die regelmatig aanvallen hebben of die een vorm ontwikkelen van statische epileptica (epileptische aanvallen die elkaar opvolgen en langere tijd duren) zullen medisch behandeld moeten worden, regelmatige aanvallen zijn onder te verdelen in:

- aanvallen vaker dan 1 keer per 4-6 weken

- clusters van aanvallen

- ontwikkelen van statische epileptica; dat zijn epileptische aanvallen die elkaar opvolgen en langere tijd duren

Circa 60% van de honden die behandeld worden, zullen nog steeds af en toe een aanval krijgen en bij circa 1/3 van de honden zullen de aanvallen maar tot de helft gereduceerd kunnen worden.

Medicatie

De behandeling bestaat meestal uit het toedienen van de medicatie Phenobarbital. Op dit moment (2015) is er ook een nieuw medicijn op de markt gebracht, die veiliger lijkt te zijn, imepition (Pexion).

Phenobarbital veroorzaakt vaak slaperigheid en zal de eetlust opwekken. Dit laatste is meestal maar tijdelijk van aard. Bij een hoge dosis van dit medicijn en bij langdurig gebruik, zal de medicatie beschadiging aan de lever kunnen veroorzaken. Als deze medicatie onvoldoende controle geeft over de aanvallen, dan kan men potassium bromide (kaliumbromide) toevoegen. Gedurende het gebruik van deze medicatie moet de opbouw van het medicijn in het lichaam onderzocht worden. Dit gebeurt door middel van het afnemen van een buisje bloed.

Wanneer er gedurende 2 jaar geen aanval meer heeft plaatsgevonden, dan mag men de medicatie geleidelijk aan afbouwen. Geleidelijk, om niet meer nieuwe aanvallen te veroorzaken.

Pexion is een nieuw middel tegen epilepsie. Het geeft minder bijwerkingen dan phenobarbital. Geen effect op de leverwaardes en geen sedatie (dit betekent dat de hond sloom wordt van het medicijn). De werkzaamheid is iets lager dan bij phenobarbital.

Homeopathie

Alternatieve behandelingen kunnen bestaan uit homeopathie, fytotherapie, acupunctuur of dieet.

Homeopathie is tegenwoordig een bekend begrip in zowel de humane als de veterinaire geneeskunde. Ondanks goede resultaten is het belangrijk voorzichtig om te gaan met homeopathie bij epileptische honden; bij homeopathie kunnen de symptomen in het begin verergeren, waardoor aanvallen in de hand kunnen worden gewerkt. Er zijn diverse middelen in de handel die gebruikt kunnen worden bij epilepsie. Wij hebben ervoor gekozen deze middelen niet te vermelden, ter voorkoming van ondoordacht gebruik. Voor het homeopathisch behandelen van uw hond kunt u het best contact opnemen met een dierenarts die zich op dit gebied gespecialiseerd heeft. U kunt adressen vinden op de site van de KNMvD.

Fytotherapie is de zogenoemde kruidengeneeskunde. Van oudsher wordt aan kruiden geneeskundige werking ontleend. De werking is vrij wisselend; bij de een werkt het wel, bij de ander niet. Een goed voorbeeld is het gebruik van Rescue Remedie, dat veelvuldig door eigenaren aan hun epileptische hond wordt gegeven als zij een aanval hebben gehad.

Sommige honden hebben baat bij acupunctuur, waarbij fijne naaldjes op bepaalde punten in het lichaam worden geprikt. De meeste succesverhalen komen echter uit Amerika, waar acupunctuur veelvuldig bij dieren wordt toegepast. In Europa is dat aantal veel minder, waardoor er ook niet veel bekend is over deze behandelmethode.

Honden met epilepsie kunnen vrij gevoelig zijn voor toevoegingen in hun voeding. Buiten de toevoegingen bestaat brokvoeding voornamelijk uit verhitte bestanddelen. Deze verhitting zorgt ervoor dat o.a. de eiwitten in de voeding van structuur veranderen, en waarop het lichaam van de hond een allergische reactie kan vertonen in de vorm van jeuk, uitslag of gedragsproblemen. De vraag is dus wat er dan gegeven kan worden. Sinds enkele jaren zijn er diverse rauwe vleesvoedingen op de markt, zonder enige toevoegingen. Ook voor de epileptische hond is zulke voeding ideaal, aangezien er geen conserveringsmiddelen en/of antioxidanten inzitten die aanvallen kunnen veroorzaken.
Naast de versvlees voedingen bestaat er ook de mogelijkheid zelf het dieet voor uw hond samen te stellen. Uit diverse experimenten blijkt dat epileptische honden in vele gevallen minder aanvallen krijgen als zij een natuurlijke vleesvoeding krijgen. Soms zelfs blijven de aanvallen helemaal weg.

DNA onderzoek in Finland

Er wordt veel onderzoek gedaan naar epilepsie bij honden en per ras verschilt de vordering van de genetische kennis over deze aandoening. Het is nog niet bekend welke genmutaties per ras verantwoordelijk zijn voor het ontwikkelen van de ziekte.

Bij het onderzoeksteam aan de universiteit in Helsinki in Finland zijn al meer dan 50 verschillende hondenrassen in het grootschalig epilepsie onderzoeksproject vertegenwoordigd. Het doel is om nieuwe epilepsie genen bij honden te identificeren. Ongeveer 30 verschillende epilepsie genen zijn reeds geïdentificeerd bij de mens. Zij zijn gemeenschappelijk verbonden met zeldzame vormen van epilepsie. Er wordt aangenomen dat de genen die de meest voorkomende vormen van epilepsie veroorzaken nog ontdekt moeten worden. Het vinden van gemeenschappelijke genen bij mensen is moeilijk en tijdrovend. Het onderzoeksteam probeert nu dit probleem op te lossen met behulp van honden. Nieuwe genetische ontdekkingen maakt DNA-onderzoek mogelijk en daarmee het voorkomen van deze ziekte bij honden. Tegelijkertijd biedt dit nieuwe mogelijkheden voor effectieve behandeling van miljoenen menselijke patiënten die lijden aan epilepsie .

Voor meer informatie over deelname aan het DNA onderzoek klik hier


Bronnen:

http://www.koirangeenit.fi/english/

Erfelijke aandoeningen bij honden van het LICG (Landelijk informatiecentrum Gezelschapsdieren)

http://www.vetined.nl/news/44/show

http://www.epilepsiebijhonden.nl/alternatief.htm

 

De inschrijving voor de Setterdag van 17 september 2017 is open tot 28-08.

U kunt online inschrijven voor de Piet Roks Jongehondendag van 22 oktober 2017!
Meer informatie vindt u hier

Enquete

Om de gezondheid van onze rassen in de gaten te houden willen we graag zoveel mogelijk gegevens verzamelen. Ook als er geen problemen zijn horen we dat graag! Hiervoor vragen we u om het enquêteformulier in te vullen.

DNA onderzoek epilepsie

Heeft u een Ierse Setter met epilepsie? U kunt deelnemen aan het DNA onderzoek door een buisje bloed te laten afnemen. De vereniging heeft een lijst samengesteld met dierenartspraktijken die tegen een gereduceerd tarief of kosteloos een buisje bloed willen afnemen. Klik hier om naar de lijst te gaan.

Per 24 augustus 2015 dienen de fokdieren voor de dekking DNA getest, danwel van vrij geteste ouderdieren te zijn, voor de aandoeningen CLAD, PRA rcd-4 en von Willebrand Disease.
LET  OP: Indien u gebruik wilt maken van de korting via de ISC lees dan de gewijzigde procedure hier.

Setterdag

Op 17 september 2017 organiseert de regio Noord-Holland op het mooie Waddeneiland Texel de jaarlijkse Setterdag. Voor meer informatie klik hier.

Wandeling Regio Brabant-Zeeland

Datum: 20 augustus
Locatie: Chaam
Adres: Voorbij Industrieweg 24 Chaam
Aanvang: 13.30 uur

 

Het lustrumboek is nog te bestellen via deze link. Het boek bevat 288 pagina's in kleur met heel veel foto's en informatie. Voor slechts 15 euro excl. verzendkosten kunt u het bestellen, maar OP=OP!